www.snr.ac.th : โรงเรียนศึกษานารี

Jambalaya (On the Bayou)
The Carpenters

Goodbye Joe, me gotta go, me oh my oh
Me gotta go pole the pirogue down the bayou
My Yvonne, the sweetest one, me oh my oh
Son of a gun, we'll have good fun on the bayou

Jambalaya, a-crawfish pie and-a filé gumbo
'Cause tonight I'm gonna see my ma cher ami-o
Pick guitar, fill fruit jar and be gay-o
Son of a gun, we'll have big fun on the bayou.

Thibodeaux, fontaineaux, the place is buzzin'
Kinfolk come to see Yvonne by the dozen
Dress in style, go hog wild, me oh my oh
Son of a gun, we'll have big fun on the bayou.

Jambalaya, a-crawfish pie and-a filé gumbo
'Cause tonight I'm gonna see my ma cher ami-o
Pick guitar, fill fruit jar and be gay-o
Son of a gun, we'll have big fun on the bayou.

Jambalaya, a-crawfish pie and-a filé gumbo
'Cause tonight I'm gonna see my ma cher ami-o
Pick guitar, fill fruit jar and be gay-oh
Son of a gun, we'll have big fun on the bayou.

เพลง Jambalaya ถูกนำมาร้องครั้งแรกโดย Hank Williams เมื่อปี 1952 และ เวอร์ชั่นนี้ติดอันดับ1 ของเพลงประเภทคันทรี่ เป็นอันดับ 20 ของเพลง The US Pop Charts. ส่วนเวอร์ชั่นของ Carpenters นั้นถึงจะไม่ฮิตเปรี้ยงปร้างในอเมริกา แต่ไปฮิตในญี่ปุ่น อังกฤษ เม็กซิโก ฮอลแลนด์ เยอรมัน, และอีกหลายๆเมืองทั่วโลก

ความนิยมของเพลงนี้ทำให้มีศิลปินอื่นๆนำไปบันทึกใหม่และประสบความสำเร็จอีกหลายคน อย่างเช่น เวอร์ชั่นของ Jo Stafford,นั้นขึ้นไปถึงอันดับ 3 ของ The Billboard Pop Charts เมื่อปี 1952 ทำให้ผู้คนรู้จักกันไปทั่ว และมีผู้นำไปแปลเนื้อร้องกันอีกหลายภาษา ทั้ง Dutch, Italian, Polish,German และ Estonian ส่วนของ Brenda Lee นั้น เธอนำไปร้องออกอากาศในรายการทีวีเมื่อปี 1955 สมัยที่เธออายุแค่ 11 ขวบ. แต่ผลงานของ Carpenters ที่ร้องโดย Karen นั้น เน้นเสียงของเปียนโนไฟฟ้าและกีตาร์ไฟฟ้า

สำหรับเนื้อเพลงนั้น กล่าวกันว่า Moon Mullican เป็นผู้แต่ง และ Hank Williams ซื้อลิขสิทธิ์มาเป็นของตนเอง จัดเป็นหนึ่งในเพลงยอดนิยมตลอดกาลที่มีนักร้องหลายคนนำไปขับร้อง ได้แก่ Jo Stafford, Emmylou Harris, Moon Mulligan, The Carpenters, John Fogerty, Brenda Lee, Lucinda Williams, Nitty Gritty Dirt Band, The Residents, Dolly Parton, และ Tommy Funderburk

Jambalaya (On The Bayou) 2 พี่น้องตระกูล Carpenters
นำมาทำลงในอัลบั้ม Now &Then เมื่อปี 1973 ขึ้นถึงอันดับ 12 U.K. Chart ของอังกฤษ

Jambalaya เป็นอาหารพื้นเมืองดั้งเดิมในแถบชนบทของรัฐหลุยเซียน่าซึ่งเคยเป็นอาณานิคมฝรั่งเศส ในยุคล่าอาณานิคม ประกอบด้วยเนื้อสัตว์ ผักต่างๆ และข้าว โดยปรุงเนื้อสัตว์และผักให้ได้ที่ก่อน จึงใส่ข้าวลงไป

ลักษณะของ Jambalaya มองดูคล้ายๆกับข้าวอบ เป็นอาหารที่ทำได้ง่ายๆ และนิยมทำเลี้ยงกันเวลามีคนมารวมกลุ่มกันมากๆ อย่างเช่นในเพลงนี้ ที่บอกว่าจะมีการรวมญาติกัน

ภาษาที่ใช้ในเนื้อเพลงเป็นภาษาปาก ไม่เน้นไวยกรณ์เท่าใดนัก โดยมีศัพท์ภาษาฝรั่งเศสปะปนอยู่บ้าง เช่น

Me gotta go pole the pirogue down the bayou.
(I’ve got to go to pole the pirogue down the bayou.)

Tonight I'm gonna see my ma cher ami.
(Tonight I’m going to see ma chère amie.)

ลองนึกภาพตามเนื้อเพลงดูก็ประมาณว่า ชายคนนี้คงกำลังบอกลาเพื่อนชื่อ Joe ว่าจะต้องถ่อเรือไปตามธารเพื่อไปสมทบกับคนรักที่ชื่อ Yvonne เพราะคืนนี้ญาติๆเธอก็จะมากันพร้อมหน้าหลายคน (ในเพลงบอกมาเป็นโหล) และจะมีอาหารต่างๆ
ได้แก่ ข้าวJambalaya พายกุ้ง และสัตูว์ Filé Gumbo รวมทั้งผลไม้

คงจะมีการร้องรำทำเพลงกันเพราะบอกว่าจะเตรียมกีต้าร์ไปด้วย และคิดว่าจะต้องสนุกสุดเหวี่ยง ใช้ประโยคว่า Son of a gun, we'll have big fun on the bayou.เราคงจะสนุกสนานกันบนริมธารแน่ๆ

ศัพท์และสำนวนที่ใช้้

Pirogue เรือบดท้องแบนประเภทเดียวกับเรือ Canoe ใช้พายเดี่ยว หรืออาจใช้ถ่อในบริเวณที่น้ำตื้นๆ ต่างกับเรือ Kayak ที่ใช้พายคู่

Bayou ธารน้ำเล็กๆ

Yvonne เป็นชื่อของผู้หญิง ในประเทศฝรั่งเศสสมัยศตวรรษ
ที่ 19 ผู้หญิงนิยมใช้ชื่อนี้กันมาก

มีเกร็ดเล่าว่า สมัยล่าอาณานิคม เมื่อเรือเทียบท่า พวกผู้หญิงหากินมักขึ้นไปบนเรือ และพรอดรักกับพวกทหารเรือข้างๆปืนใหญ่ เมื่อคลอดลูกออกมากจะระบุว่าเป็นลูกของปืนใหญ่หมายเลขตามที่ทหารนั้นๆรับผิดชอบประจำอยู่

crawfish pie

Crawfish เป็นกุ้งน้ำจืดชนิดหนึ่ง ลักษณะคล้ายกั้ง

Filé เครื่องเทศชนิดหนึ่งที่ได้จากใบ Sassafras แห้งป่น

Gumbo เป็นอาหารพื้นเมืองอีกชนิดหนึ่งในแถบใต้ของรัฐหลุยเซียน่า มีรสจัดกว่า Jambalaya และปรุงด้วยเครื่องเทศ Filé ลักษณะของ Gumbo เหมือนสตูว์ ปกติจะรับประทานกับข้าวเปล่า

filé gumbo

Ma cher ami เป็นภาษาฝรั่งเศสตรงกับ My beloved friend ในเพลงนี้หมายถึงหญิงคนรักซึ่งควรเขียนว่า ma chère amie และตัดคำว่า my หรือ ma คำใดคำหนึ่งออกเพราะความหมายเดียวกัน

Thibodeaux เป็นเมืองเล็กๆบนฝั่ง Bayou Lafourche ตอนเหนือของรัฐหลุยเซียน่า

Fontaineaux   เข้าใจว่ามาจาก Fontaine ในภาษาฝรั่งเศสหมายถึงน้ำพุธรรมชาติ แล้วเติมสร้อย –aux ลงในเพลง   เพื่อให้สัมผัสคล้องจองกับ Thibodeaux เช่นเดียวกับคำว่า ami-o ที่สัมผัสคล้องจองกับคำว่า Gumbo

Buzzin’ (Buzzing)   หมายถึงเสียงอื้ออึง ตามเนื้อเพลงบอกมีคนมาร่วมกันหลายคน ก็คงจะพูดคุยส่งเสียงอื้ออึงกันอย่างสนุกสนาน

Kinfolk                     เป็นพหูพจน์ หมายถึงพวกญาติๆ