และในช่วง Summer นั้น จะมีดอกไม้ขึ้นทั่วไปหมด และท้องฟ้าก็แจ่มใส

ฤดูร้อนในยุโรปนั้น กลางวันจะยาวมากประมาณ 16-17 ชั่วโมง พระอาทิตย์ขึ้นเร็วและตกช้ากว่าจะมืดจริงๆ  สี่ทุ่มครึ่ง หรือเกือบห้าทุ่ม แล้วพอ ตี่สี่ กว่า ๆ ทั้งฟ้า ก็สว่างโล่ ราวกับ เจ็ดแปดโมงเช้าบ้านเรา จึงถูกเรียกว่า Daylight hours

ด้วยสาเหตุที่แตกต่างกันมากมาย  ตั้งแต่ราว ๆ ค.ศ. 1916  จึงได้มีการตกลงกันว่า ต้องปรับเข็มนาฬิกาให้สมดุลย์กับธรรมชาติและดินฟ้าอากาศ โดยเรียกวิธีการแบบนี้ว่า Daylight Saving ซึ่งเป็นข้อกำหนดให้ปรับเวลาที่จะใช้สำหรับฤดูร้อน Summer time ให้ เร็วกว่าปกติหนึ่งชั่วโมง

Daylight saving time (DST) หรือบางครั้งเรียกว่า ช่วงเวลาฤดูร้อน หรือ Summer Time ตือเวลาออมแสง เป็นการร่นเวลาให้เร็วขึ้นกว่าเวลามาตรฐานหนึ่งชั่วโมง ในช่วงฤดูใบไม้ผลิหรือฤดูร้อนไปจนถึงช่วงต้นฤดูใบไม้ร่วง
เนื่องจากช่วงนี้ดวงอาทิตย์จะขึ้นเร็ว และตกช้านั่นเอง

การปรับเวลาขึ้นมาหนึ่งชั่วโมง หมายถึงการตื่นเช้าพร้อมกับแสงสว่างที่ส่องมาเร็วขึ้นกว่าเดิมหนึ่งชั่วโมง ปฏิบัติกิจวัตรประจำวัน และมีเวลาพักผ่อนในตอนเย็นโดยที่ฟ้ายังไม่มืดเป็นกลยุทธ์ในการประหยัดพลังงานทางหนึ่ง บางประเทศในยุโรปเรียกช่วงที่มีการร่นเวลานี้ว่าเวลาฤดูร้อน Summer time

ซึ่งแต่ละประเทศก็จะมีมาตรฐานของตัวเอง แต่สำหรับประเทศในซีกโลกเหนือเป็นเกณฑ์อยู่สองอย่าง

แบบแรก เป็นของประเทศอเมริกา เขากำหนดว่า จะเข้าสู่ช่วงการออมแสงแดดเมื่อถึงเวลา 2.00 น.(ตี2) ของวันอาทิตย์แรกในเดือนเมษายน และไปสิ้นสุดในเวลา 2.00 น.(ตี2)ของวันอาทิตย์สุดท้ายในเดือนตุลาคม

แบบที่สอง เป็นมาตรฐานของประ-เทศในกลุ่มสหภาพยุโรป ซึ่งเริ่มใช้มาตรฐานนี้ตั้งแต่ปี พ.ศ. 2539 โดยได้กำหนดว่าเวลาออมแสงแดดจะเริ่มตั้งแต่ 1.00 น.(ตี1)ของวันอาทิตย์สุดท้ายในเดือนมีนาคม ไปจนถึง 1.00 น.(ตี1) ของวันอาทิตย์สุดท้ายในเดือนตุลาคม ซึ่งในปีนี้ก็อยู่ระหว่างวันที่ 31 มีนาคม - 27 ตุลาคม

หมายความว่า ขณะนี้ทั้งประเทศในกลุ่มสหภาพยุโรปและประเทศอเมริกา ได้เข้าสู่ช่วงเวลาออมแสงแดดเรียบร้อยแล้ว

สำหรับประเทศในซีกโลกใต้ เช่น ทวีปอเมริกาใต้ ออสเตรเลีย แอฟริกาบางส่วน ประเทศเหล่านี้มีฤดูกาลตรงข้ามกับประเทศทางซีกโลกเหนือ คือในขณะที่ประเทศซีกโลกเหนือเป็นฤดูหนาว ประเทศทางซีกโลกใต้จะเป็นฤดูร้อน พอซีกโลกเหนือเป็นฤดูร้อน ซีกโลกใต้ก็จะกลายเป็นฤดูหนาว ดังนั้น ช่วงเวลาออมแสงแดดของประเทศซีกโลกใต้ก็จะกลับกัน เช่น ประเทศบราซิลก็จะเข้าสู่เวลาออมแสงแดดในวันอาทิตย์แรกของเดือนตุลาคม และไปจบในวันอาทิตย์สุดท้ายของเดือนกุมภาพันธ์

ในเอเชียเองก็มีการใช้ DST ด้วยเหมือนกัน เช่น อิรัก เลบานอน ซีเรีย แต่ไม่ใช่ประเทศที่อยู่ใกล้เส้นศูนย์สูตร อย่างประเทศไทยของเราและเพื่อนบ้านในอาเซียน

ดังนั้นพอถึงวัน ถึงเดือนที่กล่าวไปแล้ว ประเทศนั้นๆ ก็จะปรับเวลามาตร-ฐานของตัวเองให้เร็วขึ้น 1 ชั่วโมง และเมื่อถึงวันสิ้นสุดก็จะปรับเวลาให้ช้าลง 1 ชั่วโมง เป็นอย่างนี้ทุกปีไป ดังนั้นการมี DST ก็คือ การประหยัดพลังงานนั่นเอง

โดยทั่วไปแล้ว ไม่ว่าจะเป็นประเทศใด บ้านเมืองใดก็ตาม ปริมาณการใช้กระแสไฟฟ้าส่วนใหญ่สำหรับที่อยู่อาศัยทั่วไปก็จะมาจากแสงสว่าง และเครื่องใช้ไฟฟ้าภายในบ้าน ในประเทศอเมริกา ปริมาณการใช้กระแสไฟฟ้าจากส่วนนี้มีอยู่ 25 เปอร์เซ็นต์ คือการเปิดไฟ ดูทีวี ฟังวิทยุ ตลอดเวลาที่เราตื่น และจะปิดก็เมื่อเราเข้านอน

เมื่อมีการปรับเวลาให้เร็วขึ้น 1 ชั่วโมง ก็กลายเป็นว่า เราเองได้ทำให้พระอาทิตย์ตกช้าลงไป 1 ชั่วโมงด้วยเหมือนกัน  คือกลางคืนจะมาช้าไปอีก 1 ชั่วโมง การเปิดแสงไฟก็จะช้าไป 1 ชั่วโมง แต่เวลานอนยังคงเป็นเวลาเดิม ดังนั้นเราจึงมีช่วงเวลาใช้กระแสไฟน้อยลง ทำให้ประหยัดพลังงานเพิ่มขึ้น

 จากการศึกษาพบว่า การใช้เวลาออมแสงแดดจะทำให้ปริมาณการใช้ไฟฟ้ารวมของทั้งประเทศลดลงได้วันละ 1 เปอร์เซ็นต์ ถึงแม้ว่าจะดูเป็นตัวเลขเล็กน้อย แต่เมื่อลดได้วันละ1 เปอร์เซ็นต์ หลายๆ วันเข้าก็หลายเปอร์เซ็นต์

 ธรรมชาติของคนตะวันตกซึ่งจัดเป็นเมืองหนาว พวกนี้จึงชอบแสงแดด  ถ้าเป็นฤดูร้อนเขามักจะหากิจกรรมทำอยู่นอกบ้านกัน กว่าจะเข้าบ้านก็รอพระอาทิตย์ตก พอ กลับบ้านช้า ก็ไม่ต้องไปเปิดเครื่องใช้ไฟฟ้าที่บ้านให้สิ้นเปลืองพลังงาน

จากแบบสำรวจของอเมริกานั้น คนส่วนใหญ่ชอบ DST นอกจากจะประหยัดพลังงานในตอนเย็น ตอนค่ำได้แล้ว ช่วงเวลาเช้าๆ ก็ใช้พลังงานลดลงด้วยเหมือนกัน 70 เปอร์เซ็นต์เขาจะตื่นนอนประมาณก่อน 7 โมงเช้าสำหรับวันทำงาน ซึ่งในฤดูร้อนที่ดวงอาทิตย์ขึ้นเร็ว คนส่วนใหญ่ก็จะตื่นนอนหลังพระอาทิตย์ขึ้น แล้วก็ไม่ต้องเปิดไฟ เพราะมันสว่างแล้ว

ส่วนฤดูอื่นๆ (ฝรั่งเขามี 4 ฤดู) ก็มีประหยัดมากบ้าง น้อยบ้าง คละกันไป ก็เหลือเพียงฤดูหนาวในช่วง 4 เดือนที่มืดมิด(เดือนพฤศจิกายน,ธันวาคม,มกราคม และกุมภาพันธ์) ที่ไม่สามารถประหยัดได้

 แนวคิดเรื่องเวลาออมแสงแดดนี่เกิดขึ้นมาจาก เบนจามิน แฟรงคลิน เมื่ออปี พ.ศ. 2327 เขาได้เป็นตัวแทนของสหรัฐอเมริกาไปพูดที่ปารีสเกี่ยวกับโครงการเศรษฐศาสตร์ และเริ่มจริงจังขึ้นเมื่อ วิลเลียม วิลเลตต์ ผู้รับเหมาก่อสร้างในลอนดอนได้เขียนหนังสือชื่อ “Waste of Daylight” ขึ้นในปี พ.ศ. 2450 ซึ่งเขาเสนอให้มีการปรับเวลาเร็วขึ้น 20 นาทีในทุกวันอาทิตย์ของเดือนเมษายน และปรับกลับ 4 ครั้งในวันอาทิตย์เดือนกันยายน

หลังจากวิลเล็ตต์เสียชีวิต 1 ปี ก็มีการใช้เวลาออมแสงแดดที่อังกฤษเมื่อเดือนพฤษภาคม พ.ศ. 2459 ซึ่งก็มีการกำหนดให้จัดตั้งเวลาฤดูร้อนแห่งสหราชอาณาจักร โดยจะปรับเวลาให้เร็วกว่าเวลามาตรฐานกรีนิช 1 ชั่วโมง ตลอดฤดูร้อน

ส่วนทางซีกอเมริกานั้น แต่เดิมเขามีเวลามาตรฐานตามท้องถิ่น(Time Zone) ซึ่งใช้กับธุรกิจรถไฟ แล้วก็มีการกำหนดมาตรฐานเวลาออมแสงแดดในปี พ.ศ. 2509 เพื่อให้เป็นระบบเดียวกันทั้งประเทศ

ประโยชน์ของการประหยัดพลังงานเห็นผลได้ชัดเจนในช่วงสงครามโลกทั้งสองครั้งโดยในสมัยสงครามโลกครั้งที่ 2 มีการปรับให้เร็วขึ้นถึง 2 ชั่วโมงในประเทศอังกฤษ แล้วแนวคิดเรื่อง DST ก็มีการใช้กันทั่วไปในที่สุด ซึ่งทางสหภาพยุโรปก็กำหนดวันที่จะปรับเวลาให้เหมือนกันสำหรับประเทศในกลุ่มสมาชิก ประเทศอื่นๆ ก็อาจจะเลือกวันที่สำหรับปรับเวลาของตนเองตามความเหมาะสม

ถึงแม้ว่าการใช้ระบบเวลาออมแสงแดดจะช่วยประหยัดพลังงาน แต่เคยมีคนเขียนจดหมายไปยังหนังสือพิมพ์ Dallas News เขาบอกว่าเขาต้องใช้เวลา 1 ชั่วโมง ในการปรับเวลาของ เครื่องเล่นวิดีโอ 4 เครื่อง, กล้องถ่ายรูป 3 ตัว, นาฬิกาข้อมือ 4 เรือน, นาฬิกาธรรมดา 10 เรือน, ทีวี 3 เครื่อง, คอมพิวเตอร์ 4 เครื่อง, เครื่องตอบรับโทรศัพท์ 1 เครื่อง, เครื่องควบคุมอุณหภูมิ 2 ตัว, เครื่องจับเวลาในสระ 2 ตัว, เครื่องพ่นฝอยน้ำ 1 เครื่อง, ตัวควบคุมในบ้าน 1 และรถอีก 3 คัน รวมทั้งหมด 38 ชิ้น!

นอกจากนี้ก็มีปัญหาในการปรับเวลานอน โดยเฉพาะคนที่มีความบกพร่องในการนอนก็ยิ่งลำบากใหญ่ นี่ยังไม่นับปัญหากับเรื่องทางศาสนาบางท้องที่ด้วยนะครับ
 

ที่มา สารคดี ฉบับที่ 176 เดือนเมษายน  http://update.se-ed.com

Autumn

Fall

Winter

เวลาออมแสงยุโรปตะวันออก Eastern European Summer Time หรือ EEST เป็นชื่อเขตเวลาออมแสงของเขตเวลา UTC+3 เป็นเวลาสามชั่วโมงก่อนหน้าเวลาสากลเชิงพิกัด เป็นเวลาที่กำหนดใช้ระหว่างช่วงฤดูร้อนในบางประเทศในทวีปยุโรป

Turn to summer