60 ปี ก่อนที่ Flea มือเบสแทรชฟังค์ของ Red Hot Chili Peppers จะอุบัติขึ้น มือเบสนามว่า John Lindsay เริ่มตบดับเบิ้ลเบสของเขาในงานของ Jelly Roll Morton มือเปียโนยุค นิวออร์ลีน อย่างสนุกสนานและเมามัน และนานก่อนที่ Fieldy  มือเบสแห่งวง Korn แสดงความดิบออกมา Pop Foster มือเบสสไตล์นิวออร์ลีนส์ก็เคย แสดงความดิบเถื่อน คล้ายๆกันนี้ ในยุคของเขา.         บทความนี้พยายามแสดงให้เห็นถึงความหลากหลายของแนวดนตรีในช่วงศตวรรษนี้และการเชื่อมโยงกันของ มือเบสแต่ละแนวที่มีอิทธิพลต่อการเล่นเบสรุ่นต่อๆมา เราค้นหารากฐานและเปิดรับสู่แนวใหม่ๆ โดยหวังว่าคุณคงจะนำไปคิดและทำเช่นกัน เราให้รายละเอียดมือเบสที่ควรศึกษาในแต่ละยุคไว้ด้วย แต่เราขอจำกัดไม่พูดถึงมือเบสจากแนวคลาสสิค ถึงแม้ขอบเขตทางดนตรีปัจจุบันจะค่อนข้างไม่ชัดเจน แต่ที่สำคัญเราหวังว่าภาพรวมใหญ่เหล่านี้จะช่วยให้คุณรู้จัก รากอิทธิพลทางดนตรีของคุณและการ เปิดกว้างรับดนตรีเพื่อให้เป็นแรงบรรดาลใจในการพัฒนาดนตรีใหม่ๆ ต่อไปในอีก 100 ปี ข้างหน้า . 1900 - 1949 แนวดนตรี : มือเบสสำคัญ : Pops Foster, John Lindsay, Steve Brown, Bill Johnson Early Swing จนถึงสงครามโลกครั้งที่ 2 : Milt Hinton, Bob Haggart, Walter Page, John Kirby, Israel Crosby, Artie Bernstein, John Simmons. มือเบสของ Duke Ellington (ดุ๊ค เอลลิงตัน) : Wellman Braud, Billy Taylor , Hayes Alvis, Jimmie Blanton,  Junior Raglin, Oscar Pettiford,Late swing to bebop : Pettiford, Ray Brown, Slam Stewart, George Duvivier, Red Callender, Curly Russell, Nelson Boyd , Tommy Potter Cuban dance : L?zaro Preito, Israel "Cachao" Lopez, Cuco Sanchez นวัตกรรมสิ่งประดิษฐ์ ในยุคนั้นยังไม่มีเบสไฟฟ้าที่เป็นเบสเล็ก เบสที่ใช้ จะเป็นอะคูสติกเบส (Double Bass ) แต่เริ่มมี เบสไฟฟ้าที่เป็นลักษณะยืนเล่นแล้ว (Electric Upright) โดยการใช้ปิ๊กอัพแม่เหล็กเป็นตัวรับสัญญานและ เบสเริ่มมีขนาดเล็กลง Milt Hinton (มิลท์ ฮินตัน) Milt Hinton มือเบสที่อยู่มายาวนานบนถนนของ Jazz เขาเกิดเมื่อ 1910 และ เมื่ออายุ 26 ได้เข้าร่วมวง Cab Calloway ซึ่งเป็นวง Big Band Jazz และเล่นอยู่เป็นเวลา 15 ปี โดยปลายยุค '30 เขาได้อัด เพลงที่มีเบส Solo เด่น ซึ่งถือว่าเป็นยุคเริ่มต้น ของเพลงที่โชว์เบส เพลง 2 เพลงนี้ ได้แก่ Ebony Silhouette และ Pluckin' the Bass  และ เขาโชว์ฝีมือการตบเบสในเพลงอย่างThe Judge ซึ่งมาจากอิทธิพลการเล่นจากสไตล์แบบนิวออร์ลีนส์ที่มือเบสมีการตบด้วย     "ในยุคนั้นหากฉันมีโอกาสโซโลเมื่อไร ฉันจะตบเบสทุกทีเลย" เป็นข้อเขียนของ Milt Hinton ใน Bass Line หนังสือ รวมเรื่องราว ชีวประวัติ ของเขา (สำนักพิมพ์ Temple Press) "ผมว่า Bill Johnson [1874–1972] เป็นคนแรกที่ผมเห็นเขาตบเบส ในช่วงนั้น Pops Foster, Braud, Steve Brown [1890–1965]  ก็ต่างตบเหมือนกัน ตอนนั้นผมอายุน้อยกว่าพวกเขา แต่ผมคิดว่าผมต้อง้ได้ดีกว่าพวกเขาให้ได้"   งานสำคัญซึ่งถือว่าเป็นช่วงสุดยอดที่อมตะ ผลงานของ Cab Calloway ในช่วงปี 1939–40; 1940–41. ผลงานของ Lionel Hampton ในช่วงปี 1938–39,   the 50's แนวดนตรี : มือเบสสำคัญ Latin jazz : Cachao, Bobby Rodriguez Hard Bop - Cool School : Paul Chambers, Charles Mingus, Wilbur Ware, Percy Heath, Red Mitchell, Monty Budwig, Leroy Vinnegar Big-City Jump : Joe Comfort, Wendell Marshall, Al Morgan, Rolly Dee, Herb Gordy, Heywood Henry Clarence Mack, Shifti Henri, Ted Shirley Urban Blues : Willie Dixon, Ransom Knowling, Dave Myers, Big Crawford Rockabilly : Bill Black, Dorsey Burnette, Clayton Perkins, Marshall Grant, Marshall Lytle Nashville trad : Bob Moore นวัตกรรมสิ่งประดิษฐ์   ในยุคนี้ได้มีการผลิตเบสไฟฟ้าซึ่งทยอยกันออกมา เช่น Fender Precision Bass (หรือ P-Bass) (1951) , Rickenbacker 4000 (1957), และมี แอมป์พลิฟายน์ คือ Fender Bassman combos (1x15, 1952; 4x10, 1954); และมีสาย steel สำหรับ upright เบส Fender Precision Bass เราต้องการความอิสระเพื่อการเคลื่อนไหวให้มือเบส  Leo Fender (ลีโอ เฟนเดอร์) นี่คือจุดเริ่มต้นของเบสไฟฟ้า บางคนขำขันกับ แนวคิดการทำเบสรุ่นใหม่ของเขา แต่ 1951 Precision Bass เป็น เบสไฟฟ้ารุ่นแรกที่ผลิตกันเป็นอุตสาหกรรม ขณะทำ Fender กับพวกจะคิดไหมว่า เบสมีเฟร็ท slab body หุ่นแบบนี้ ขนาดแค่ 34 นิ้ว จะเปลี่ยนโลกดนตรีไปได้ น่าสงสัย?       แต่เขารู้อย่างนึงว่ามันทำให้เกิดปรากฏการ์อะไรบางอย่าง เพราะตั้งแต่ มือเบสสไตล์ แจ๊ส Monk Montgomery ,   แนว jumpmaster Shifti Henri จนถึง มือเบสบลูส์อย่าง Dave Myers ต่างพากันใช้เบสไฟฟ้านี้ ทำให้ซาวด์เป็นที่แพร่หลาย และ ในปี 1954 เขายังออก Telecaster ash Slab การที่ Fender ไม่หยุดอยู่แค่นั้น ทำให้ชื่อของ Fender เป็นที่รู้จักในฐานะ เบสชั้นนำและนิยมในหมู่ผู้เล่นเบสเป็นอันมาก Israel "Cachao" López (อิสราเอล คาเชา โลเปซ) "สำหรับ Cachao แล้วเขา สุดเหวี่ยงได้กับทุกๆ rhythm section" —Andy Gonzalez, June ’98 Cachao เกิดที่ คิวบาใน ปี 1918 เขาเป็นผู้คิดค้นช่วยสร้างจังหวะ Mambo ในยุค '30 และ '40 และ ในช่วง '50 เขาได้ออกอัลบัม Cuban Jamm Sessions ซึ่งเป็นอัลบัมที่มีอิทธิพลมากต่อวงการเบสมาก และ ตัว Cachao เองก็เป็นผู้บุกเบิกเทคนิค สำหรับเบสใหญ่มากมาย รวมทั้งเทคนิคการเล่นเบสเป็นเครื่องเคาะที่ตัวเบสและ การเล่นโบว (คันชัก) แบบ Danzon มือเบสระดับตำนานอย่างจาโคยังกล่าวถึงว่า Cachao นี่เองเป็นมือเบสในดวงใจเขา ผลงานที่สำคัญ Cuban Jam Sessions in Miniature Descargas, World Cachao - Master Sessions Vol. 1 Cachao - Master Sessions Vol. 2 the 60's แนวดนตรี : ผู้เล่น Motown : James Jamerson, Bob Babbitt L.A. : Carol Kaye, Joe Osborn New York : Chuck Rainey, Jerry Jemmott Memphis & Muscle Shoals : Duck Dunn, Tommy Cogbill, Mike Leech, Jerry Jemmott, David Hood The British Invasion : Paul McCartney, Jack Bruce, John Entwistle Psychedelica : Jack Casady, Phil Lesh Post bop - Free jazz : Scott LaFaro, Sam Jones, Richard Davis, Art Davis, Jimmy Garrison, Reggie Workman, Israel Crosby ,Chuck Israels, Gary Peacock, Charlie Haden, David Izenson Modal Miles : Ron Carter, Dave Holland Nashville trad & countrypolitan : Bob Moore, Junior Huskey, Billy Linneman Latin jazz : Cachao, Bobby Rodriguez, David Perez Proto ska : Lloyd Brevett นวัตกรรมสิ่งประดิษฐ์ Leo Fender ได้ผลิตเบสซึ่งถือว่าเป็นคลาสสิตทั้งด้านการออกแบบและเสียงเบสที่มีเอกลักษณ์ออกมา คือ Fender Jazz Bass, มีแอมป์ปลิฟายน์เออร์ Ampeg B-15 Portaflex , SVT Acoustic 360 amp และ Ampeg ยังผลิต Baby Bass electric upright  และ AUB-1 fretless รวมถึงมี เบส 8 สายของ Hagstrom, บริษัท Rotosound ก็ผลิตสายเบสลักษณะแบบ roundwound  คือสายรุ่น Swing Bass James Jamerson (เจมส์ เจมเมอร์ซัน) "James Jamerson เป็นฮีโรของผม เขาเจ๋งมากและมีท่วงทำนองการเล่นที่ลงตัว" —Paul McCartney, July/August ’95 (พอล แมคคาร์ทนี) มีนักเล่นเบสใหญ่เก่งๆ จำนวนมากในช่วง ปลายยุค'50 และหนึ่ง ในพวกเค้าได้กลายเป็นอัจฉริยะเบสไฟฟ้าคนแรก  James Jamerson ผู้บุกเบิกการเล่นเพลงป็อบโดยใช้การขืนจังหวะ และการเดินline แบบ 1/2เสียง (syncopation and chromaticism) โดยเพลงของ Motown 90 % อัดโดยเขา เขาเป็นผู้อยู่เบื้องหลังซุปเปอร์สตาร์เพลง Soul อย่าง Stevie Wonder, the Supremes,  Smokey Robinson , the Four Tops, the Temptations และ Marvin Gaye เขานับเป็นสุดยอดของมือเบสแนว Groove คนหนึ่ง เขาใช้แอมป์ Ampeg B-15 ร่วมกับ เบส Precision ปี '62 ที่มีชื่อว่า "Funk Machine" เสียงของเขาได้รับการขนานนามว่า "Motown Sound" และการเล่นของเค้าเป็นแบบอย่างที่มีอิทธิพลมากต่อมือเบสนับไม่ถ้วน.   ผลงานที่สำคัญ อัลบัมรวมชุด Hitsville USA: The Motown Singles Collection 1959–1971. ผลงานของ Marvin Gaye: What’s Going On. ผลงานของ The Supremes:Sing Holland- Dozier - Holland the 70's แนวดนตรี : มือเบสสำคัญ New jazz & avant-garde : Malachi Favors (Art Ensemble Of Chicago), Buell Neidlinger, Cecil McBee, Charlie Haden, Gary Peacock, Miroslav Vitous, Glen Moore, Dave Friesen Post-bop virtuosos : Stanley Clarke, Eddie Gomez, Niels-Henning ?rsted Pedersen, Ron Carter, Michael Moore, George Mraz Fusion : Jaco Pastorius, Stanley Clarke, Alphonso Johnson, Steve Swallow, Michael Henderson  (Miles Davis) , Paul Jackson (Herbie Hancock’s Headhunters), Rick Laird (Mahavishnu Orchestra), Mervin Brunson (Larry Coryell’s 11th House) , Percy Jones, Jeff Berlin Funk : Larry Graham, Louis Johnson, Verdine White(Earth Wind & Fire), George Porter Jr., Rocco Prestia(Tower of Power) , Marshall "Rock" Jones (Ohio Players), Robert "Kool" Bell  (Kool & the Gang), Cedric Martin (Con Funk Shun), Mark Adams (Slave) , Lequeint Jobe (Rose Royce) P-Funk/Parliament/Funkadelic : William "Bootsy" Collins, Billy "Bass" Nelson, Cordell "Boogie" Mosson Disco : Bernard Edwards (Chic), Janice Marie Johnson (A Taste Of Honey) Punk : Paul Simonon (Clash), Dee Dee Ramone, Glen Matlock (Sex Pistols) Hard rock/heavy metal : John Paul Jones (Led Zeppelin), Geezer Butler (Black Sabbath), Gene Simmons  (Kiss), Tom Hamilton (Aerosmith), Steve Harris (Iron Maiden), Lemmy Kilminster (Mot?rhead),  Cliff Williams (AC/DC) Prog/art rock : Chris Squire (Yes), Roger Waters (Pink Floyd), John Deacon (Queen), Jon Gustafson  (Roxy Music), John Lodge (Moody Blues) Sessions—L.A. : Lee Sklar, Chuck Rainey, Max Bennett, Jerry Scheff, Bob Glaub, Chuck Domanico,  Willie Weeks, Jim Hughart. New York : Will Lee, Anthony Jackson, Wilbur Bascomb, Herb Bushler, Gary King, Gordon Edwards,  Sal Cuevas , Francisco Centeno, Neil Jason. Philly : Ron Baker, Jimmy Williams, Raymond Earl, Stanley Wade. Muscle Shoals/—Memphis : David Hood, Bob Wray, Mike Leech, Tommy Cogbill. Nashville : Cogbill, Joe Osborn, Norbert Putnam, Henry Strzelecki, Joe Allen Reggae : Aston "Family Man" Barrett, Robbie Shakespeare, Errol "Flabba" Holt, Boris Gardiner, George Fullwood, Lloyd Parks, Jackie Jackson นวัตกรรมสิ่งประดิษฐ์  มีการผลิตเบสที่เป็น Active PickUp และ คอที่ทำด้วย graphite ออกมาใช้ เช่น Alembics  และในช่วงนี้ Anthony Jackson ได้ ใช้เบสยี่ห้อ Carl Thompson ซึ่งเป็น Contrabass 6 สา ด้วย ช่วงที่มีการพัฒนาดนตรี Jazz มาผสมกับ Rock มือเบสชื่อ Stanley Clarke ได้ใช piccolo bass (เบสขนาดเล็ก) Solo เป็น Main หลัก ในอัลบัมต่างๆของเขา เพื่อความคล่องตัวและเสียงที่เล็กลง และในช่วงยุค 70 นี้เองได้มีการเริ่มใช้ Effect สำหรับเบสกันอย่างแพร่หลายเพื่อสร้างสีสัน ความแปลกใหม่ ซึ่งนิยมกันมากในเพลงประเภท  Fusion Jazz  Funky, และ Soul เป็นต้น และนี่เป็นสิ่งที่แตกต่างอย่างเห๋นได้ชัด จากช่วงยุค 10 ปีก่อนหน้านี้     ผลงานที่สำคัญ Jaco Pastorius อัลบัม Word of Mouth Pat Metheny: อัลบัม Bright Size Life Weather Report: อัลบัม Heavy Weather Joni Mitchell: อัลบัม Mingus Asylum; อัลบัม Shadows & Light Stanley Clarke (แสตนลีย์ คล้าร์ค) การได้รับอิทธิพลจาก Coltrane, LaFaro และ Hendrix ทำให้มือเบสจากฟิลาเดเฟียคนนี้สามารถ สร้างความมหัศจรรย์ และทำชื่อเสียงของเขาโด่งดัง จากจุดเริ่มในนิวยอร์ค ในปี 1970 และหลังจากนั้นเพียง 2 ปี เขาก็ได้เปลี่ยนความคิดพื้นฐานของเรา ที่มีต่อเบสไปอีกก้าว งาน Solo ช่วงแรกของเขา และ วง Return To Forever ซึ่งเปล่งพลังอย่างสูงสุด ทำให้ตัวเขาเองแข็งแกร่ง ขึ้นจนเป็นที่ยอมรับอย่างสูงสุดในฐานะผู้บุกเบิก และ นักดนตร ผู้เชียวชาญ ด้วยพลังมือขวาของเขา รวมกับ ความคล่องแคล่ว ในการเล่น Up Right เบสมา ที่สามารถทำให้เสียงเหมือนกับมีพลังระเบิดออกมา บวกกับความช่ำชองในการเล่นเทคนิคการตบเบส  ในลักษณะฟิวชั่น แจ๊ส ร็อค บน เบสไฟฟ้า ทั้งหมดนับเป็นลักษณะเฉพาะของเขา เขานับเป็นมือเบสไฟฟ้าคนแร ที่มีชื่อเสียง โดยไม่ได้มาจากวงดังๆแต่สิ่งเหล่านี้มาจากความสามารถของเขาเพียงลำพัง. ผลงานที่สำคัญ Solo อัลบัม : School Days, Epic. วง Return To Forever: อัลบัม Romantic Warrior, Columbia และ Light as a Feather, Polydor. the 80's New post-bop jazz : Patitucci, Steve Rodby, Marc Johnson, Harvie Swartz, Avery Sharpe Fusion freaks: John Patitucci, Marcus Miller, Jeff Berlin, Victor Bailey, Mark Egan, Jimmy Haslip,  Tim Landers New wave & ska revival : John Taylor (Duran Duran), Horace Panter (Specials), Mark Bedford (Madness) Dave Steel (English Beat) International heavies : Tony Levin, Pino Palladino, Doug Wimbish, Darryl Jones, Bakithi Kumalo, Mick Karn, Carles Benavent L.A. studio fray : Abe Laboriel, Nathan East, Neil Stubenhaus, Bob Glaub Latin & Latin jazz : Oscar Cartaya, Ruben Rodriguez, Oscar Stagnaro, Lincoln Goines Rock monsters : Billy Sheehan, Geddy Lee, Stuart Hamm, Darryl Jenifer (Bad Brains) Nashville rock/soul connection : Michael Rhodes, David Hungate, Willie Weeks, Mike Chapman,  Bob Wray, Emory Gordy นวัตกรรมสิ่งประดิษฐ์ มีการผลิต พัฒนาแอมปลิฟายน์ ออกมากันอย่างมากเช่น Gallien-Krueger 400RB, Trace Elliot 4x10 SWR SM-400 และนอกจากนี้ยังมี Bass และ เครื่องมือต่างๆออกมาด้วยเช่น Bass Ken Smith 5-string Fodera Contrabass, Guild Ashbory, , Spector NS-2, Modulus Quantum ,  Music City Audio Mor Me box       Mark King (มารค์ คิง) "อาจารย์ผม ให้ผมฟังวง Level 42 มากมาย ซึ่งนับเป็นจุดเริ่มให้ผมเริ่มทำ double-handed slaps เพราะมันฟังดูเจ๋งมากเมื่อ Mark King เล่น" —P-Nut คล้ายกับ Larry Graham ในช่วง ’70s และ Flea ในช่วง ’90s, KING เป็นแรงบรรดาลใจให้มือเบสนับทศวรรษให้หมกมุ่นกับ thumbs and slap.เขาเล่นกับวง ฟังค์อังกฤษ ชื่อ Level 42  โดย King มีเมโลดีสไตล์ของเขาเอง และ percussive slap technique เป็นจุดเด่น วง Level 42 วิวัฒนาการจาก jazz-funk fusion โดยมีการร้องแบบ R&B   ผลงานที่สำคัญ World Machine, Polydor. the 90's แนวดนตรี : มือเบสสำคัญ New swing : Veikko Lepisto (Royal Crown Revue), Dan Schmid (Cherry Poppin’ Daddies), Don Raleigh (Squirrel Nut Zippers) , Dirk Shumaker (Big Bad Voodoo Daddy), Vance Ehlers (Indigo Swing) Mainstream & new trad jazz : Christian McBride, John Clayton, Reginald Veal, Robert Hurst, Larry Grenadier Third-wave jazz & the Downtown scene : Charnett Moffett, Lonnie Plaxico, Avishai Cohen, Mark Helias,  Steve LaSpina , Mark Dresser, Ben Allison, Scott Colley New fusion : Gary Willis, John Patitucci, Oteil Burbridge, Alain Caron, Richard Bona, Bakithi Kumalo, Brian Bromberg , Kim Stone, Matt Garrison, Marco Mendoza, Adam Nitti Latin jazz, trad & soul fusion : John Benitez, Feliciano Arango, Gene Perez Hip-hop/R&B/acid jazz : Marcus Miller, Me’Shell Ndeg?Ocello, Chris Wood (Medeski Martin & Wood),  Jonathan Maron (Groove Collective), Hub (the Roots) Grunge: Krist Novoselic (Nirvana), Jeff Ament (Pearl Jam), Ben Shepherd (Soundgarden), Robert DeLeo  (Stone Temple Pilots) Jam bands : Mike Gordon (Phish), Steffan Lessard (Dave Matthews Band), Bobby Sheehan (Blues Traveler), Dave Schools (Widespread Panic) Third-wave ska & reggae-rock : Tony Kanal (No Doubt), Joe Gittleman (Mighty Mighty Bosstones),  P-Nut (311), Royce Nunley (Suicide Machines) Nashville new trad, country pop & contemporary Christian : Roy Huskey Jr., Edgar Meyer, Glenn Worf, David Hungate, Michael Rhodes, Dave Pomeroy, Mike Brignardello, Larry Paxton, Gary Lunn, Tommy Sims,  Craig Nelson, Gary Tallent, Mike Bub L.A. & N.Y. new guard : Hutch Hutchinson, Keith Jones, Jimmy Earl, Melvin Davis, Dave Carpenter, Vail Johnson, Armand Sabal-Lecco, T-Bone Wolk, Tom Barney, James Genus, Zev Katz นวัตกรรมสิ่งประดิษฐ์          ในช่วงปี '90 นี้ ลักษณะเครื่องมือเครื่องใช้ยังคงมีลักษณะใกล้เคียงกับช่วง '80 แต่มีการพัฒนาเทคโนโลยีที่สูงขึ้น มีการใช้ Midi เข้ามาเกี่ยวข้องกับดนตรี เพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็ว และระบบดิจิตอลก็เป็นที่นิยมอย่างแพร่หลาย บริษัทเครื่องดนตรี ก็ผลิต ของเล่นใหม่ๆกันออกมาอย่างมากเช่นเคย เช่น แอมป์ SWR Goliath 4x10 ,Eden 210XLT, Roland DB-500 digital amp และในยุคนี้มีการผลิต Midi Bass ที่มีคุณภาพเพิ่มขึ้นเช่น Peavey Midibase ก็เป็นตัวอย่างหนึ่งที่สะท้อนให้เห็นถึงความก้าวหน้า ทางเทคโนโลยีออกมาอย่างเด่นชัด รวมไปถึง Bass ของบริษัท Zon ที่ชื่อ Hyperbass ด้วย. Michael Manring (ไมเคิล มานนิง) มีมือเบสน้อยคนนักที่จะทุ่มเทกับการขยายขอบเขตของเครื่องมือ เท่าเขา ไม่ว่าจะเป็น เบส fretless หกสาย,  fretless Zon Hyperbass (เบสที่มี ถึง 36 fret หรือ 3 Octave) หรือจะเล่นหลายเบสในคราวเดียวกัน Manring ก็สามารถควบคุม การเล่นและเทคนิคได้เสียงอย่าง 100% จาก fingerstyle สู่ slapping สู่ harmonics เขาทำได้อย่างฉับพลันและเป็นธรรม ชาติ ดูเหมือนไม่มีที่ไหนเลยในคอเบสที่เขาไม่สามารถ  จะไปได้ ทุกอย่างมี หลักฐานอยู่ใน CDผลงานซึ่งแสดงความเป็นระดับโลกของเขา Essential recordings : Thonk , High Street; Drastic Measures, Windham Hill.   แหล่งที่มา นิตยสาร Bass Player : The Player Who Shaped 20th-Centuary Bass โดย คุณฟ้าและจอม

May 27, 2006