![]()
การพิจารณาจากบทนิยาม
ของสมมูลหรือนิเสธ ตรรกศาสตร์เบื้องต้น นอกจากการพิจารณาสมมูล และนิเสธของประโยคที่มีตัวบ่งปริมาณ ตัวบ่งปริมาณตัวเดียว โดยวิธีเทียบกับประพจน์ที่ สมมูลกัน หรือนิเสธของประพจน์แล้ว ประโยค บทนิยามตัวบ่งปริมาณตัวเดียว บางรูปแบบอาจจะต้องใช้พิจารณาจากบทนิยามของสมมูล หรือนิเสธ ดังนี้ แบบทดสอบ1 เฉลยตัวบ่งปริมาณตัวแปรเดียว " ประพจน์สองประพจน์จะสมมูลกันก็ต่อเมื่อมีค่าความจริงเหมือนกันทุกกรณี " สมมูลตัวบ่งปริมาณ " ประพจน์สองประพจน์จะเป็นนิเสธกันก็ต่อเมื่อมีค่าความจริงตรงกันข้ามกรณีต่อกรณี " แบบทดสอบ2 ต่อไปนี้เป็นรูปแบบประพจน์ที่สมมูลกัน และเป็นนิเสธกันที่ใช้วิธีพิจารณาดังกล่าว เฉลยสมมูลตัวบ่งปริมาณ นิเสธตัวบ่งปริมาณ รูปแบบที่ 1 ~
x[P(x)] สมมูลกับ
x[~P(x)] แบบทดสอบ3 กล่าวคือ นิเสธของ
x[P(x)] สมมูลกับ
x[~P(x)] พิสูจน์ กรณีที่ 1 ถ้า ~
x[P(x)] เป็นจริง จะได้ว่า
x[P(x)] เป็นเท็จ ดังนั้น มีสมาชิกบางตัวในเอกภพสัมพัทธ์เมื่อนำไปแทนค่า x ใน P(x) แล้วได้ประพจน์ที่เป็นเท็จ จะได้ว่า มีสมาชิกบางตัวในเอกภพสัมพัทธ์เมื่อนำไปแทนค่า x ใน ~P(x) แล้วได้ประพจน์ที่เป็นจริง นั่นคือ
x[~P(x)] เป็นจริง กรณีที่ 2 ถ้า ~
x[P(x)] เป็นเท็จ จะได้ว่า
x[P(x)] เป็นจริง ดังนั้น มีสมาชิกทุกตัวในเอกภพสัมพัทธ์เมื่อนำไปแทนค่า x ใน P(x) แล้วได้ประพจน์ที่เป็นจริง จะได้ว่า มีสมาชิกทุกตัวในเอกภพสัมพัทธ์เมื่อนำไปแทนค่า x ใน ~P(x) แล้วได้ประพจน์ที่เป็นเท็จ นั่นคือ
x[~P(x)] เป็นเท็จ ดังนั้น ~
x[P(x)] สมมูลกับ
x[~P(x)] และนิเสธของ
x[P(x)] สมมูลกับ
x[~P(x)] รูปแบบที่ 2 ~
x[P(x)] สมมูลกับ
x[~P(x)] กล่าวคือ นิเสธของ
x[P(x)] สมมูลกับ
x[~P(x)] พิสูจน์ กรณีที่ 1 สมมุติว่า ~
x[P(x)] เป็นจริง จะได้ว่า
x[P(x)] เป็นเท็จ ดังนั้น เมื่อแทนค่า x ใน p(x) ด้วยสมาชิกแต่ละตัวในเอกภพสัมพัทธ์ จะได้ประพจน์ที่เป็นเท็จทั้งหมด นั่นคือ เมื่อแทนค่า x ใน ~p(x) ด้วยสมาชิกแต่ละตัวในเอกภพสัมพัทธ์ จะได้ประพจน์ที่เป็นจริงทั้งหมด กรณีที่ 2 สมมุติว่า ~
x[P(x)] เป็นเท็จ จะได้
x[P(x)] เป็นจริง ดังนั้น มีสมาชิกบางตัวในเอกภพสัมพัทธ์เมื่อนำไปแทนค่า x ใน P(x) จะได้ประพจน์ที่เป็นจริง จะได้ว่า มีสมาชิกบางตัวในเอกภพสัมพัทธ์เมื่อนำไปแทนค่า x ใน ~P(x) จะได้ประพจน์ที่เป็นเท็จ ดังนั้น
x[P(x)] เป็นเท็จ นั่นคือ ~
x[P(x)] สมมูลกับ
x[~P(x)] กล่าวคือ นิเสธของ
x[P(x)] คือ
x[~P(x)]
![]()
![]()
![]()